U "cancru" hè u "demone" u più formidabile in a medicina muderna. A ghjente presta sempre più attenzione à u screening è a prevenzione di u cancru. I "marcatori tumorali", cum'è strumentu diagnosticu simplice, sò diventati un puntu focale d'attenzione. Tuttavia, fidà si solu di marcatori tumorali elevati pò spessu purtà à una idea sbagliata nantu à a situazione attuale.
Chì sò i marcatori tumorali?
In poche parole, i marcatori tumorali si riferiscenu à diverse proteine, carboidrati, enzimi è ormoni prudutti in u corpu umanu. I marcatori tumorali ponu esse aduprati cum'è strumenti di screening per a rilevazione precoce di u cancheru. Tuttavia, u valore clinicu di un unicu risultatu di marcatore tumorale ligeramente elevatu hè relativamente limitatu. In a pratica clinica, diverse condizioni cum'è infezioni, infiammazione è gravidanza ponu causà un aumentu di i marcatori tumorali. Inoltre, abitudini di vita malsane cum'è fumà, beie alcolu è stà svegli tardi ponu ancu purtà à marcatori tumorali elevati. Dunque, i medichi prestanu tipicamente più attenzione à a tendenza di i cambiamenti di i marcatori tumorali in un periudu di tempu piuttostu chè à fluttuazioni minori in un unicu risultatu di test. Tuttavia, se un marcatore tumorale specificu, cum'è CEA o AFP (marcatori tumorali specifici per u cancheru di u pulmone è di u fegatu), hè significativamente elevatu, righjunghjendu parechje migliaia o decine di migliaia, merita attenzione è ulteriori investigazioni.
L'impurtanza di i marcatori tumorali in u screening precoce di u cancru
I marcatori tumorali ùn sò micca prove conclusive per diagnosticà u cancru, ma anu sempre una impurtanza significativa in u screening di u cancru in circustanze specifiche. Certi marcatori tumorali sò relativamente sensibili, cum'è l'AFP (alfa-fetoproteina) per u cancru di u fegatu. In a pratica clinica, l'elevazione anormale di l'AFP, accumpagnata da testi d'imaghjini è una storia di malatie di u fegatu, pò esse aduprata cum'è prova per diagnosticà u cancru di u fegatu. In listessu modu, altri marcatori tumorali elevati ponu indicà a presenza di tumori in l'individuu chì hè testatu.
Tuttavia, questu ùn implica micca chì tutti i screening di u cancru devenu include testi di marcatori tumorali. Ricumandemuscreening di marcatori tumorali principalmente per l'individui à altu risicu:
- Individui di 40 anni è più cù una storia di fumatori impurtanti (durata di fumazione multiplicata per sigarette fumate per ghjornu > 400).
- Individui di 40 anni è più cun abusu d'alcol o malatie di u fegatu (cum'è l'epatite A, B, C, o cirrosi).
- Individui di 40 anni è più cun infezzione da Helicobacter pylori in u stomacu o gastrite cronica.
- Individui di 40 anni è più cù una storia familiale di cancru (più di un parente di sangue direttu diagnosticatu cù u listessu tipu di cancru).
U rolu di i marcatori tumorali in u trattamentu adiuvante di u cancru
L'utilizazione curretta di i cambiamenti in i marcatori tumorali hè di grande impurtanza per i medichi per adattà in tempu utile e so strategie anticancerose è gestisce u prucessu di trattamentu generale. In fatti, i risultati di i testi di i marcatori tumorali varianu per ogni paziente. Certi pazienti ponu avè marcatori tumorali cumpletamente nurmali, mentre chì altri ponu avè livelli chì righjunghjenu decine o ancu centinaie di migliaia. Questu significa chì ùn avemu micca criteri standardizati per misurà i so cambiamenti. Dunque, a comprensione di e variazioni uniche di i marcatori tumorali specifiche per ogni paziente custituisce a basa per valutà a progressione di a malattia attraversu i marcatori tumorali.
Un sistema di valutazione affidabile deve pussede duie caratteristiche:"specificità"è"sensibilità":
Specificità:Questu si riferisce à se i cambiamenti in i marcatori tumorali s'allineanu cù a cundizione di u paziente.
Per esempiu, se truvemu chì l'AFP (alfa-fetoproteina, un marcatore tumorale specificu per u cancru di u fegatu) di un paziente cun cancru di u fegatu hè sopra à u range nurmale, u so marcatore tumorale presenta "specificità". À u cuntrariu, se l'AFP di un paziente cun cancru di u pulmone supera u range nurmale, o se un individuu sanu hà un AFP elevatu, a so elevazione di AFP ùn presenta micca specificità.
Sensibilità:Questu indica se i marcatori tumorali di un paziente cambianu cù a progressione di u tumore.
Per esempiu, durante u monitoraghju dinamicu, s'è no observemu chì u CEA (antigenu carcinoembrionariu, un marcatore tumorale specificu per u cancru di u pulmone micca à piccule cellule) di un paziente cun cancru di u pulmone aumenta o diminuisce cù i cambiamenti di a dimensione di u tumore, è seguita a tendenza di u trattamentu, pudemu determinà preliminarmente a sensibilità di u so marcatore tumorale.
Una volta chì i marcatori tumorali affidabili (cù specificità è sensibilità) sò stabiliti, i pazienti è i medichi ponu fà valutazioni dettagliate di a cundizione di u paziente basate nantu à i cambiamenti specifichi in i marcatori tumorali. Questu approcciu hà un valore significativu per i medichi per sviluppà piani di trattamentu precisi è adattà terapie persunalizate.
I pazienti ponu ancu aduprà i cambiamenti dinamichi in i so marcatori tumorali per valutà a resistenza di certi medicinali è evità a progressione di a malattia per via di a resistenza à i medicinali. Tuttavia,Hè impurtante di nutà chì l'usu di marcatori tumorali per valutà a cundizione di u paziente hè solu un metudu supplementariu per i medichi in a so lotta contru u cancru è ùn deve esse cunsideratu un sustitutu di u standard d'oru di a cura di seguitu - esami d'imaghjini mediche (cumprese scansioni TC, MRI, PET-CT, ecc.).
Marcatori tumorali cumuni: chì sò?
AFP (Alfa-fetoproteina):
L'alfa-fetoproteina hè una glicoproteina chì hè nurmalmente prodotta da e cellule staminali embrionali. Livelli elevati ponu indicà malignità cum'è u cancru di u fegatu.
CEA (Antigene Carcinoembryonic):
Livelli elevati di l'antigenu carcinoembrionariu ponu indicà diverse malatie di u cancheru, cumprese u cancheru colorectal, u cancheru di u pancreas, u cancheru gastricu è u cancheru di u senu.
CA 199 (Antigene di Carboidrati 199):
Livelli elevati di l'antigenu di carboidrati 199 sò cumunimenti osservati in u cancru di u pancreas è in altre malatie cum'è u cancru di a cistifellea, u cancru di u fegatu è u cancru di u colon.
CA 125 (Antigene Cancru 125):
L'antigenu 125 di u cancru hè principalmente adupratu cum'è strumentu diagnosticu ausiliariu per u cancru di l'ovaru è pò ancu esse truvatu in u cancru di u senu, u cancru di u pancreas è u cancru gastricu.
TA 153 (Antigene Tumorale 153):
Livelli elevati di l'antigenu tumorale 153 sò cumunimenti osservati in u cancru di u senu è ponu ancu esse truvati in u cancru di l'ovaru, u cancru di u pancreas è u cancru di u fegatu.
CA 50 (Antigene Cancru 50):
L'antigenu 50 di u cancru hè un marcatore tumorale non specificu utilizatu principalmente cum'è strumentu diagnosticu ausiliariu per u cancru di u pancreas, u cancru colorectal, u cancru gastricu è altre malatie.
CA 242 (Antigene di Carboidrati 242):
Un risultatu pusitivu per l'antigenu carbuidratu 242 hè generalmente assuciatu à i tumori di u trattu digestivu.
β2-Microglobulina:
A β2-microglobulina hè aduprata principalmente per monitorà a funzione tubulare renale è pò aumentà in i pazienti cun insufficienza renale, inflammazione o tumori.
Ferritina sierica:
Livelli diminuiti di ferritina sierica ponu esse osservati in cundizioni cum'è l'anemia, mentre chì livelli aumentati ponu esse osservati in malatie cum'è a leucemia, e malatie di u fegatu è i tumori maligni.
NSE (Enolasi Specifica di i Neuroni):
L'enolasi specifica di i neuroni hè una proteina chì si trova principalmente in i neuroni è in e cellule neuroendocrine. Hè un marcatore tumorale sensibile per u cancru di u pulmone à piccule cellule.
hCG (gonadotropina corionica umana):
A gonadotropina corionica umana hè un ormone assuciatu à a gravidanza. Livelli elevati ponu indicà a gravidanza, è ancu malatie cum'è u cancheru di u collu di l'utru, u cancheru di l'ovaru è i tumori testiculari.
TNF (Fattore di Necrosi Tumorale):
U fattore di necrosi tumorale hè implicatu in l'uccisione di e cellule tumorali, a regulazione immune è e reazioni infiammatorie. Livelli aumentati ponu esse assuciati à malatie infettive o autoimmuni è ponu indicà un risicu potenziale di tumore.
Data di publicazione: 01 settembre 2023


